De hervorming van de vennootschapsbelasting die van kracht werd sinds het aanslagjaar 2004, bevatte naast de tariefverlaging van 39% naar 33%, ook enkele compenserende maatregelen.

Eén van deze maatregelen was het afschrijven “pro rata temporis” tijdens het jaar waarin een actief wordt aangeschaft. Daar waar tot voordien een volledig boekjaar als bedrijfskost mocht ingebracht worden, dient de kost nu het eerste jaar beperkt te worden tot het aantal dagen werkelijk gebruik in het jaar van aanschaf. De omrekening gebeurt op basis van de datum van ingebruikstelling, normaliter weerspiegeld door de aankoopdatum om de factuur. (x/365) De noemer van de omrekeningsbreuk bevat hierbij het aantal dagen in het kalenderjaar van aankoop. De teller geeft het aantal gebruikte dagen weer.

Twee voorbeelden van een berekening “pro rata temporis” maken dit duidelijk (lineair en degressief/lineair)

VB1 Lineaire afschrijving.

Aankoop van een bedrijfswagen met dubbel gebruik. 20.000,00 EBTW
BTW 21% = 4.200,00 voor de helft aftrekbaar; de rest wordt bij de aankoopwaarde gevoegd.
Af te schrijven waarde = 22.100,00
Aankoopdatum : 22/06/N -> gebruik in jaar van aanschaf = 192 dagen

In maart van het jaar 2004 velde het Arbitragehof bovendien nog een arrest dat een eerdere uitzondering op deze maatregel voor KMO’ s teniet deed. Als gevolg daarvan zullen vanaf het aanslagjaar 2005 meer vennootschappen kunnen genieten van de gunstmaatregel en dus toch nog een volledig jaar kunnen afschrijven.

Alle vennootschappen die een verkorte jaarrekening opstellen hoeven dus geen rekening te houden met de pro rata temporis-regel. Het gaat om KMO’s die voor het laatst afgesloten boekjaar niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden :

- jaargemiddelde van het personeelsbestand : 50
- jaaromzet exclusief BTW : 6.250.000 euro
- balanstotaal : 3.125.000 euro

Tenzij het jaargemiddelde van het personeelsbestand meer dan 100 bedraagt.

Bij het indienen van de jaarlijkse vennootschapsbelasting is de onderneming verplicht een aantal wettelijke documenten te vervolledigen en toe te voegen bij de aangifte.

Allereerst is er natuurlijk de afschrijvingstabel zelf. Deze tabel geeft een overzicht van de investeringen die in de onderneming gebeuren en de gefaseerde opname in de bedrijfskosten. Een aantal elementen zijn hierbij verplicht : omschrijving van de investering, aanschafwaarde, vorige afschrijvingen, afschrijvingen van het boekjaar, type afschrijving en percentage.


Wanneer de onderneming de degressieve methode toepast, is er tevens de jaarlijkse verplichting het document 328 K bij de aangifte te voegen. Dit geeft een overzicht van alle activa waarop degressief is afgeschreven.

Hierbij zijn volgende vermeldingen verplicht :

- aard van de gegroepeerde vaste activa
- aanschaffingswaarde
- normale vermoedelijke gebruiksduur
- het degressieve afschrijvingspercentage

Merk op dat degressieve afschrijvingen in geen geval kunnen voor personenwagens, wagens voor dubbel gebruik (bedrijf / privé) en minibussen.


Het formulier voor investeringsaftrek 276 U berekent het gedeelte van de investeringen dat in mindering mag worden gebracht van de belastbare winst.
Men heeft hierbij de keuze tussen een eenmalige investeringsaftrek (percentage berekend op de aanschaffingswaarde en één maal in mindering gebracht) of de gespreide aftrek (percentage berekend op de jaarlijkse afschrijving en drie opeenvolgende jaren in mindering gebracht).

Een aantal vaste activa zijn hoe dan ook uitgesloten voor investeringsaftrek, waaronder :

- vaste activa die niet uitsluitend voor het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid worden gebruikt
- personenwagens, wagens voor dubbel gebruik
- bijkomende kosten indien deze niet samen met het actief worden afgeschreven